چاپ        ارسال به دوست

انتقال آب از دریا ! آری یا نه؟ از دکتر همدانلو

انتقال آب از دریا ! آری یا نه؟

کمبود آب، افزایش دما، کاهش بارشها به ویژه برف، تغییرات اقلیم، خشکسالی و کم آبی و بی آبی در اغلب نقاط جهان جزو بحث های روز قرار گرفته و اعتراض ها و چالش ها و خطرات و هشدارها روز به روز افزایش می یابد.آتش سوزی جنگل های لس آنجلس و کالیفرنیا هنوز ادامه دارد و میلیونها نفر را بی خانمان کرده و هرازگاهی در ایران نیز جنگل ها بخاطر خشکسالی طعمه حریق میشوند و در سومالی و نیجریه خشکسالی شدت بیشتری دارد و این مشتی از خروار.
حال باید دید وقتی آب کم است چه باید کرد و چگونه باید تامین کرد؟
در کشورهایی که در کنار دریا ها قرار گرفته اند و با کم آبی و بی آبی مواجه هستند تنها راه ممکن برداشت آب از دریا و شیرین سازی و انتقال به داخل کشور بوده و هست.میلیاردها متر مکعب آب شیرین شده از دریای سرخ و خلیج فارس توسط عربستان، کویت، امارات سالهاست عملیاتی میشود میزان شیرین سازی ایران در کنار دریا در مقایسه با آنها در حد صفر است.
اخیراً با مطرح شدن انتقال آب دریای خزر به سمنان و شاهرود که در اوایل سال 91 توسط آقای احمدی نژاد کلنگ زنی شد و در سفر استانی 89 ریاست جمهوری به وزارت نیرو ابلاغ و قرار بود 000/200 متر مکعب آب منتقل شود، بحث های موافقین و مخالفین، سایر طرح های انتقال آب را تحت تاثیر قرار داده است و به اختصار بخشی از آنها بیان میشود و در پایان نتیجه گیری خواهد شد:
مخالفین میگویند:
1- شیرین سازی و انتقال توجیه اقتصادی ندارد و آب تولید شده گران تمام میشود.
2- منابع طبیعی، محیط زیست با لوله گذاری ها تخریب میشود.
3- اجرای طرح دشوار و منابع زیادی نیاز دارد.
4- نگهداری تاسیسات در مسیر انتقال و ایستگاه های پمپاژ دشوار است.
5- شوری(پساب) ناشی از شیرین سازی دریاها را آلوده میکند.
مخالفین پیشنهاد میکنند:
بجای شیرین سازی آب دریا که مشکلات بالا را دارد برای تامین آب اقدامات زیرین باید انجام پذیرد:
1- مدیریت مصرف را باید اصلاح کرد.
2- پرت بالای 30 درصدی شبکه را باید گرفت.
3- کارهای توسعه ای را با در نظر گرفتن آمایش سرزمین باید انجام داد.
4- آموزشهای لازم برای صرفه جویی در مصرف را باید عملیاتی کرد.
5- بجای آوردن آب از دریا، صنعت و مواد مصرفی را به کنار دریا باید برد.
6- راندمان بخش کشاورزی را از 35% به 55 تا 60 درصد باید رساند.

*****************************
موافقین شیرین سازی و انتقال میگویند:
1- آنچه مخالفین میگویند بجز یکی دو بند که شرح خواهم داد همگی درست، علمی و عملی است و لازم است ولی کافی نیست.
سوال اینست که مسئول این "باید ها" کیست؟ آیا وزارت های نیرو و جهاد کشاورزی با هزاران کارشناس و شرکت، اصلی ترین مسئول اجرای این "بایدها" نیستند؟ پس چرا عملیاتی نمیشود تا بخشی از کسری آب تامین شود.
2- آب بطری را متوسط متر مکعب بالای 5/1 میلیون تومان در سطح کشور مصرف میکنیم (cc350 با ارزش 2000 تومان) بر اساس گفته های مخالفین طرح خزر آب انتقالی متر مکعب 10 تا 15 هزار تومان و کار کارشناسی انتقال از خلیج فارس و عمان در فاصله های 800 کیلومتری از دریا را متر مکعبی حدود 25 هزار تومان برآورد میکنند.
3- پساب حاصل از شیرین سازی در خلیج فارس با میلیاردها متر مکعب شیرین سازی کشورهای اطراف خلیج فارس سالهاست به دریا میریزد و دریا آلوده نشده است اگر اصول زیست محیطی رعایت گردد دریا آلوده نمیشود.

****************************
موافقین طرح بخشی از نظرات و واقعیت های اعلام شده مسئولین و مراجع رسمی مرتبط را نیز بشرح زیر مطرح میکنند:
رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور اعلام میکند خشکسالی بلند مدت 98% مساحت کشور را فرا گرفته و تهران با 20 استان دیگر به خشکسالی شدید انباشته شده و بلند مدت دچار شده اند.
مسئولین آب تهران نیز میگویند، بیش از 96 درصد دشت های ایران ممنوعه یا ممنوعه بحرانی است فرو نشست دشت تهران به مناطق شهری رسیده و تاسیسات زیر بنایی به ویژه در جنوب تهران در معرض خطر قرار دارند. عمق آب چاه ها در دشت ورامین به 300 متر رسیده و سفره های زیر زمینی شدیداً تحت فشار قرار گرفته است.
ناسا هم اعلام کرد سی سال آفریقا تا خاورمیانه با خشکسالی شدید مواجه است و ایران در ردیف بالای جدول قرار گرفته است.
همچنین جاده و ریل توان انتقال مواد معدنی از فلات مرکزی به کنار دریا را ندارند و کنار دریا اولاً ظرفیت پذیرش این همه مواد را ندارند و سازمان محیط زیست و شیلات مخالف است ثانیاً تخلیه فلات مرکزی از سکنه از نظر اجتماعی و امنیتی بصلاح کشور نیست و معضلات خود را دارد.
با جمع بندی نظران موافقین و مخالفین الزاماً دو وزارت برای عملیاتی سازی "بایدها" ملزم بوده و شیرین سازی و انتقال آب از دریاهای جنوب و شمال با رعایت اصول زیست محیطی تنها راه تامین آب در حال و به ویژه برای آینده است.چرا که راه جایگزین برای تامین آب وجود ندارد مگر اقلیم از خشکسالی به ترسالی تغییر یابد.
*******************************
در صفحه 2 روزنامه ستاره صبح سه شنبه مورخ 14/08/98 به تقل از آقای وزیر نیرو چنین آمده است:
"مقرر گردیده با همکاری بخش خصوصی تامین این کمبودها با اجرای طرح های نمک زدایی و انتقال صورت پذیرد و وزارت نیرو مطالعه تفضیلی و اجرا را به انجام برساند..."
وزارت نیرو احتمالاً باید خبر داشته باشد که بر اساس تفاهم نامه بخش خصوصی با آن وزارت در زمان وزارت آقای مهندس نامجو در سال 1392 مجوز شیرین سازی 150 میلیون متر مکعب آب شیرین شده در سال و سپس در فاز دوم 200 میلیون متر مکعب در سال با اخذ موافقت از شیلات، سازمان محیط زیست، میراث فرهنگی، منابع طبیعی، راه، نفت و گاز و ...صادر و طرح شیرین سازی و انتقال 200 هزار متر مکعب در مرحله اول فاز اول با 65% پیشرفت از بندرعباس تا کرمان و یزد در حال اجراست و مسیر کلاً بازگشایی گردیده دو خط لوله با قطار 2 تا 5/2 متر میتواند نیازهای آب استانهای اصفهان و فارس و سمنان را نیز تامین نماید.ضمناً تجهیزات 400 هزار متر مکعب در روز در مرحله دوم و سوم فاز اول در انتظار تصویب FATF قرار دارد که با تصویب آن و تقلیل تحریمهای ظالمانه امریکا جمعاً 600 هزار متر مکعب در روز انتقال خواهد یافت و جز این راهی متصور نیست.


دانلود فايل : انتقال_آب_از_دریا.docx ( 19KB )


٠٨:٥٥ - چهارشنبه ٢٠ آذر ١٣٩٨    /    شماره : ٧١    /    تعداد نمایش : ٣٣٣